Kromierzyż (Kroměříž)

powrót do listy


Kromierzyż w 1110 roku otrzymali biskupowie ołomunieccy. Jeden z nich, Bruno ze Schauenburku, postanowił w XIII wieku wybudować tutaj, na miejscu grodu słowiańskiego, zamek gotycki. Na przełomie XV i XVI wieku zamek przebudowano na siedzibę renesansową z  czteroskrzydłową budowlą i dużą wieżą. Pod koniec wojny trzydziestoletniej, w 1643 roku, pałac spustoszyły szwedzkie wojska, a na jego miejscu wybudowano okazały pałac wczesnogotycki. Biskup Karol Liechtenštejn zaprosił tutaj włoskich architektów cesarskich z Wiednia F. Luchesa i G. P. Tencalla, którzy pracowali również nad projektami kolejnych obiektów w odbudowywanym po pożarze mieście. Z dawnego pałacu zachowała się dolna część głównej wieży, przebudowana na wspaniałą wieżę o wysokości osiemdziesięciu czterech metrów. Na planie starego zamku postawiono trzypiętrową budowlę, otaczającą dziedziniec z krużgankami, fasadami podzielonymi rzędami okien, pilastrami i ryzalitami narożnymi. Kolejne przebudowy nastąpiły po dużym pożarze w 1752 roku oraz w XIX wieku. W latach rewolucyjnych 1848 – 1849 obradował tutaj przeniesiony z Wiednia Ustawodawczy Parlament Rzeszy. W 1885 roku odbyło się tu spotkanie cesarza austriackiego Franciszka Józefa I z carem rosyjskim Aleksandrem I.

Wewnątrz pałacu znajduje się szereg bogato zdobionych wnętrz ze wspaniałym wyposażeniem charakterystycznym dla tej epoki oraz zbiorami i salą pałacową z bezpośrednim wyjściem do pałacowego ogrodu. Pomieszczenia spełniały trzy funkcje – reprezentacji, przedstawiania zbiorów dotyczących historii sztuki oraz administracji gospodarczej biskupstwa. Z dziesiątek pomieszczeń wyróżniają się: sala tronowa, sejmowa, lenna, myśliwska, a także salon carski, stara biblioteka i pomieszczenia letnie. W galerii pomieszczone są dzieła malarzy europejskich z XV – XVI wieku. Reprezentowani są tutaj na przykład Tycjan, Lucas Cranach starszy, Hans von Aachen, Paolo Veronese czy Jan Breughel starszy. Jest to drugi najcenniejszy zbiór obrazów w Czechach.

Ogród pod pałacem założony został już w średniowieczu. Później nastąpiła jego przebudowa w stylu renesansowym i barokowym. W XIX wieku zmieniony został na romantyczny park angielski o powierzchni około sześćdziesięciu czterech hektarów, w którym znajdują się cztery stawy i liczne budynki romantyczne – kolumnady pompejańska i Colloredowa, pawilon chiński i dwór Maxa. Według wzoru ogrodów renesansowych zaprojektowany został ogród kwiatowy z drugiej połowy XVII wieku, którego środek tworzy ośmioboczna, bogato zdobiona rotunda. Wokół niej wybudowana została monumentalna kolumnada o długości dwustu czterdziestu czterech metrów. Godna uwagi jest również Lwia fontanna, fontanna Trytonów oraz kwadratowy i okrągły labirynt. Ogrody kromierzyżskie należą do najwspanialszych zabytków architektury ogrodowej w Europie. Razem z terenem pałacowym w 1998 roku zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.