Pogoda i kursy walut

dzisiaj 14 / 5
jutro
pojutrze
>>

Banery

Historia Republiki Czeskiej

Nieprzerwana historia na terenach dzisiejszych Czech pisze się od 30 lat VI wieku. O pierwszych plemionach Słowiańskich świadczy fakt istnienia Państwa Samona w połowie VII wieku a następnie Państwa Wielkomorawskiego. Punktem zwrotnym w ogólnym rozwoju obszarów zasiedlonych przez Słowian było przybycie księży – nauczycieli wiary, braci Cyryla i Metodego, na przełomie lat 863 i 864 do Państwa Wielkomorawskiego. Od tej pory staje się tzw. język starocerkiewnosłowiański, czyli język Biblii i liturgii, zrozumiały dla Słowian. Państwo Wielkomorawskie rozpada się i zanika na początku lat 90 X wieku a na jego gruzach powstaje pierwsza forma państwa czeskiego.

Pierwszym, historycznie udokumentowanym księciem Czechów był Borzywoj, panował on w latach 874 – 891. Książę Borzywoj z rodu Przemyślidów, ochrzczony przez arcybiskupa Metodego w latach 80 IX wieku, przyczynił się do wyraźnego szerzenia chrześcijaństwa w Czechach. Podczas jego rządów zakładano pierwsze budowle kościelne na terenach ówczesnych Czech. Pierwszy kościół chrześcijański zbudowano w miejscowości Levý Hradec (dziś Roztoky u Prahy), skąd Borzywoj I sprawował swoją władzę. Nieco później dał zbudować koło Wełtawy, w miejscu składania ofiar przez pogan, mały kościół poświęcony Najświętszej Marii Pannie. Za panowania Spitygniewa I, syna Borzywoja I, zaczęto w tym miejscu budować grodzisko a później pałac książęcy. Właśnie w ten sposób rozpoczęto budowę Zamku Praskiego, w którym Spitygniew sprawował władzę. Po jego śmierci objął władzę w swoje ręce jego młodszy brat Wratysław I, który miał dwóch synów, Wacława i Bolesława. Po śmierci Wratysława (r. 921) panowanie powierzono jego żonie Drahomirze do czasu zanim Wacław osiągnie wiek dojrzały. Wacław objął rządy po swojej matce około 924 roku. W drugiej połowie lat 20 X wieku książę Wacław założył na Zamku Praskim Katedrę św. Wita a od saskiego króla Henryka otrzymał relikwie patrona narodowego św. Wita. Jednak stosunki Wacława i jego brata Bolesława układały się źle i prawdopodobnie w ich wyniku książę Wacław został   28 września 935 roku zamordowany. Podobno zabójczą intrygę usnuł Bolesław, żeby móc zasiąść na praskim tronie królewskim. W drugiej połowie XI wieku Wacława kanonizowano i został w ten sposób głównym patronem narodu czeskiego.

Książę Bolesław, brat Wacława, niewątpliwie miał swój udział w umocnieniu rodzącej się państwowości czeskiej. Przyczynił sie do powstania diecezji w Pradze, na czele której stanął w 982 roku później kanonizowany Wojciech z rodu Sławnikowiców – założyciel klasztoru w Brzewnowie (993 r.). Wojciech starał się o poprawę stosunku Kościoła i społeczeństwa oraz w dużym stopniu zasłużył się dla chrystianizacji naszej części Europy Środkowej, a mianowicie naszych sąsiadów na terenach Polski i Węgier. Wojciech, jak również jego towarzysze, chrzcili przyszłych królów tych ziem.

Tereny zamieszkałe przez Czechów były aż do 1212 roku księstwem. W tym właśnie roku otrzymał książę Przemysł Ottokar I od Fryderyka II, cesarza rzymskiego i króla Sycylii, tzw. Złotą Bullę Sycylijską podnoszącą Księstwo Czeskie do rangi królewskiej oraz potwierdzającą dziedziczność korony czeskiej. Właśnie Przemysł Ottokar I został pierwszym czeskim królem koronowanym w 1198 i ponownie w 1203 roku.

Państwo Czeskie składało się na przestrzeni wieków nie tylko z Królestwa Czeskiego, ale również z Margrabstwa Morawskiego (uznanego na sejmie rzeszy w Ratyzbonie w 1182 roku). Panowanie Przemyślidów trwało bez przerwy do roku 1306, kiedy zamordowano w Ołomuńcu ostatniego króla dynastycznego Wacława III.

Po śmierci Wacława III dynastia Przemyślidów przetrwała tylko po kądzieli. Na tronie czeskim zasiedli Luksemburgowie sprawujący władzę aż do 1436 r. Bezsprzecznie największym władcą z dynastii Luksemburgów był Karol IV, król czeski i cesarz rzymski. W czasie jego panowania Czechy przeżywają okres największego rozkwitu. Praga staje się czołową metropolią Europy. Powstaje Arcybiskupstwo Praskie, sporządzono czeskie insygnia królewskie św. Wacława oraz pielęgnowano tradycję św. Wacława. Karol IV ufundował Uniwersytet Praski, zbudował praskie Nowe Miasto, dał wznieść wiele ważnych budowli, m.in. zamek Karlsztejn, Most Karola i.in. Po śmierci Karola IV wstępuje na tron jego syn Wacław IV, jednak za jego rządów kraj pogrąża się w chaosie i gwałtownie pogłębiają się konflikty religijne, w wyniku których w 1415 r. spalono żywcem na stosie Jana Husa. Ten kaznodzieja występował przeciw Kościołowi rzymskiemu, domagając się jego zreformowania. Następuje pustoszenie terenów czeskich oraz części Europy Środkowej wskutek wojen husyckich.

W 1526 r. zasiadają na tronie czeskim Habsburgowie (Ferdynand I Habsburg), a Czechy  włączono w skład Monarchii Habsburgów. Za najważniejszego z władców rządzących po 1526 r. uważano Rudolfa II, cesarza rzymskiego, koronowanego w 1575 r. na króla czeskiego a później też niemieckiego. W tym okresie Praga ponownie przeżywa rozkwit i znów staje się nowoczesną europejską metropolią. Po śmierci Rudolfa II (r. 1612) wybucha przeciw Habsburgom kilka powstań stanów czeskich. Jednak ich ambicje kończą się 8 listopada 1620 roku decydującą klęską w bitwie pod Białą Górą. Europa stoi u progu wojny trzydziestoletniej. W Czechach rozpoczyna się bezwzględna rekatolizacja, której kres położyły dopiero reformy dokonane przez Józefa II w 1781 r.

Na początku XIX wieku na obszarze ziem czeskich powoli rozwija się tzw. odrodzenie narodowe. Dzięki działaczom tego nurtu takim, jak np. František Palacký, Josef Dobrovský, Josef Jungmann lub Karel Havlíček Borovský zaczyna się kształtować nowoczesny język czeski.

Po klęsce monarchii Austro-Węgierskiej w I wojnie światowej i następującym po niej upadku monarchii powstaje w dniu 28 października 1918 r. Republika Czechosłowacka, a jej pierwszym prezydentem zostaje wybrany Tomáš Garrigue Masaryk. Okres międzywojenny (1918 - 1939)   nazywano I republiką. Ówczesna Czechosłowacja jest zaliczana do gospodarczo najbardziej rozwiniętych państw, szczególnie w sferze przemysłu maszynowego.

Po zawarciu układu monachijskiego we wrześniu 1938 roku I republika zanikła, nazistowskie Niemcy dokonały aneksji części Czechosłowacji. Kraj rozdzielono na Protektorat Czech i Moraw oraz Republikę Słowacką. Czechosłowacja rodzi się znowu dopiero po klęsce Niemiec i po powrocie z Londynu emigracyjnego rządu na czele z Edvardem Benešem.

Na skutek układu sfer politycznych i mocarstwowych powojennej Europy Czechosłowacja znalazła się pod wpływem rządu radzieckiego, co przyczyniło się w dużym stopniu do przewrotu politycznego w lutym 1948, kiedy władzę przejęli komuniści. W 1960 r. zmieniono nazwę państwa na „Czechosłowacką Republikę Socjalistyczną“. W 1968 r. część komunistów – zwolenników „ socjalizmu z ludzką twarzą“ – usiłowała o częściową demokratyzację społeczeństwa. Jednak ich dążenia stłumiła w sierpniu tego samego roku inwazja wojsk Układu Warszawskiego. Bezskuteczny okres demokratyzacji państwa zamienił się w ciągu 1969 roku w tzw. okres normalizacji, który najłatwiej można scharakteryzować jako okres prześladowań przez aparat państwowy wszystkich osób i działań, które nie utożsamiały się z okupacją radziecką i normalizacją,.  

Na początku 80 lat XX wieku odradzają się i nasilają tendencje demokratyzacyjne w prawie wszystkich krajach wschodnioeuropejskich, czyli w tzw. państwach bloku radzieckiego. W Czechosłowacji sytuacja osiągnęła szczyt w listopadzie 1989 r., gdy wybuchła „ aksamitna rewolucja“ . Komuniści byli zmuszeni pod naciskiem społeczeństwa oddać rząd i upuścić od działań policyjnych przeciw obywatelom. W dniu 29 grudnia 1989 roku Zgromadzenie Narodowe wybrało na prezydenta Czechosłowacji Václava Havla, kandydata i przedstawiciela nowego ugrupowania demokratycznego (Porozumienia Obywatelskiego -   Občanské fórum). W czerwcu 1990 r., po ponad 40 latach, Havel doprowadził ówczesną Czeską i Słowacką Republikę Federacyjną do demokratycznych wyborów.

1 stycznia 1993 r. doszło po wzajemnym porozumieniu obu federacji do rozpadu Czechosłowacji, powstały dwa samodzielne niezależne państwa, Republika Czeska oraz Republika Słowacka. Republika Czeska została w 1999 r. członkiem NATO a w 2004 r. wstąpiła do Unii Europejskiej.   

Obecnie Republika Czeska jest nowoczesnym i demokratycznym krajem z wielkim dziedzictwem kulturowym i historycznym.


Fotogaleria

Karel IV